Komornik nie odzyskał alimentów – co dalej?

Sytuacja, w której komornik oficjalnie przyznaje, że nie jest w stanie wyegzekwować należności od byłego partnera, budzi ogromną frustrację. Wielu samotnych rodziców traci w tym momencie nadzieję na odzyskanie zasądzonych pieniędzy. Prawny status "bezskuteczności egzekucji" to jednak nie koniec drogi, a zaledwie początek korzystania z innych, potężniejszych narzędzi państwowych, które mogą zmusić dłużnika do uregulowania zaległości.

Zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji – kluczowy dokument

Jeśli przez okres ostatnich 2 miesięcy komornikowi nie udało się wyegzekwować pełnej kwoty bieżących i zaległych alimentów, jest on zobowiązany do wydania zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji. Dokument ten możesz uzyskać na swój wniosek lub wydawany jest z urzędu.

Uzyskanie tego zaświadczenia nie oznacza, że komornik zamyka sprawę i składa broń. Postępowanie egzekucyjne nadal trwa. Komornik będzie cyklicznie powtarzał zapytania do baz danych (ZUS, banki, urzędy skarbowe), aby sprawdzić, czy dłużnik nie podjął legalnej pracy lub nie nabył nowego majątku. Zaświadczenie otwiera Ci jednak drzwi do kolejnych instytucji.

Fundusz Alimentacyjny – wsparcie państwa

Mając w ręku zaświadczenie od komornika, powinieneś niezwłocznie udać się do ośrodka pomocy społecznej (MOPS/GOPS) lub urzędu gminy i złożyć wniosek o świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego. Państwo przejmuje na siebie ciężar wypłaty alimentów do kwoty 500 zł miesięcznie (kwota ta podlega okresowym waloryzacjom).

Otrzymanie środków jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Co ważne, wypłacanie pieniędzy przez państwo nie zwalnia alimenciarza z długu. Zostaje on obciążony obowiązkiem zwrotu wszystkich wypłaconych środków na rzecz Skarbu Państwa, a dług ten stale rośnie o ustawowe odsetki.

Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa niealimentacji

Kiedy komornik nie potrafi zająć majątku (bo dłużnik np. ukrywa dochody pracując w szarej strefie), należy sięgnąć po sankcje karne. Uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego jest w Polsce przestępstwem zapisanym w art. 209 Kodeksu karnego.

Warunkiem zgłoszenia jest powstanie zaległości stanowiącej równowartość co najmniej 3 miesięcznych rat alimentacyjnych. Zawiadomienie składa się na najbliższym komisariacie policji lub w prokuraturze. Wobec dłużnika wszczynane jest postępowanie karne. Grozi mu za to grzywna, kara ograniczenia wolności, a nawet do 2 lat pozbawienia wolności. Perspektywa wyroku i wpisu do Krajowego Rejestru Karnego jest najskuteczniejszym "motywatorem" dla dłużników do szybkiego znalezienia pieniędzy.

Restrykcje administracyjne: prawo jazdy i KRD

Prawo przewiduje również dotkliwe utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu dla osób unikających płacenia na dzieci:

Zatrzymanie prawa jazdy: Wójt, burmistrz lub prezydent miasta może wezwać dłużnika na wywiad alimentacyjny. Jeśli ten odmówi współpracy, zignoruje wezwanie lub nie zarejestruje się jako bezrobotny, urząd kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy. Utrata uprawnień bardzo szybko zmusza dłużników do uregulowania długu.

Wpis do rejestru dłużników (BIG/KRD): Zgłoszenie dłużnika alimentacyjnego do biur informacji gospodarczej sprawia, że staje się on niewiarygodny finansowo. Banki odmówią mu udzielenia kredytu, sklepy nie sprzedadzą sprzętu na raty, a telekomy nie podpiszą umowy na abonament komórkowy.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

1. Czy mogę iść na policję, jeśli pobieram pieniądze z Funduszu Alimentacyjnego?

Tak. To dwie całkowicie niezależne ścieżki. Pobieranie świadczeń z Funduszu nie przekreśla faktu, że dłużnik popełnia przestępstwo uchylając się od nałożonego przez sąd obowiązku. Prokuratura zajmie się sprawą niezależnie od tego, czy państwo wypłaca Ci wsparcie.

2. Co zrobić, jeśli nie spełniam kryterium dochodowego do Funduszu Alimentacyjnego?

Zarobki przekraczające kryterium dochodowe zamykają drogę do świadczeń z Funduszu. W tej sytuacji pozostaje Ci utrzymywanie aktywnej egzekucji komorniczej, natychmiastowe zgłoszenie przestępstwa na policję oraz złożenie do urzędu gminy wniosku o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego (co może skutkować zabraniem mu prawa jazdy).

3. Czy komornik pobiera opłaty za prowadzenie bezskutecznej egzekucji o alimenty?

Nie. Wierzyciel alimentacyjny (osoba, której należą się alimenty) jest ustawowo zwolniony z ponoszenia wszelkich kosztów komorniczych. Nawet jeśli egzekucja jest latami bezskuteczna, komornik nie obciąży Cię żadnymi wydatkami z tytułu prowadzonych poszukiwań majątku czy wysyłanej korespondencji. Wszelkie koszty tego postępowania obciążają ostatecznie dłużnika.