Quy dinh moi ve viec tham gia bao hiem xa hoi doi voi nguoi lao dong thu viec

Quy định về việc tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) trong giai đoạn thử việc luôn là nỗi băn khoăn lớn của cả người lao động và người sử dụng lao động. Để làm rõ vấn đề này, bài viết dưới đây sẽ căn cứ chính xác vào các quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Bộ luật Lao động 2019 nhằm cung cấp thông tin chi tiết về nghĩa vụ đóng BHXH cũng như các quyền lợi tài chính liên quan trong thời gian thử việc.

Khái niệm về hợp đồng thử việc theo luật định

Hiện nay, Bộ luật Lao động 2019 không đưa ra một khái niệm cụ thể cho loại hợp đồng này mà chỉ quy định về hình thức thực hiện tại Khoản 1 Điều 24. Theo đó, người sử dụng lao động và người lao động có thể tự thỏa thuận nội dung thử việc bằng cách ghi trực tiếp vào hợp đồng lao động hoặc tiến hành giao kết một hợp đồng thử việc riêng biệt.

Về mặt bản chất, hợp đồng thử việc được hiểu là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm thử trong một khoảng thời gian nhất định nhằm đánh giá mức độ phù hợp của người lao động đối với công việc. Các nội dung liên quan đến quá trình làm thử như vị trí công việc, điều kiện làm việc, thời gian thử việc, quyền, nghĩa vụ cùng mức lương của hai bên đều phải được ghi rõ trong hợp đồng để đảm bảo cơ sở bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Xem ngay chi tiết quy định tại đây: https://xcyber.vn/hop-dong-thu-viec-va-bao-hiem-xa-hoi/

Giải đáp thắc mắc về nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội

Căn cứ theo quy định tại Điều 3 Nghị định 158/ND-CP hướng dẫn chi tiết Luật Bảo hiểm xã hội 2024, đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc được xác định cụ thể. Tại Khoản 5 Điều này nêu rõ: Người lao động làm việc theo hợp đồng thử việc theo quy định của pháp luật lao động không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Do đó, người đang làm việc theo hợp đồng thử việc độc lập sẽ không phải đóng BHXH bắt buộc, dù làm việc có hưởng lương hay không.

Tuy nhiên, do Khoản 1 Điều 24 Bộ luật Lao động 2019 cho phép hai bên lựa chọn hình thức ký kết, việc xác định thử việc có đóng bhxh không sẽ phụ thuộc trực tiếp vào loại văn bản được xác lập:

Trường hợp 1 - Nội dung thử việc được ghi trực tiếp trong hợp đồng lao động: Nếu hợp đồng lao động này có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, người lao động được coi là đang làm việc theo hợp đồng lao động và bắt buộc phải tham gia BHXH bắt buộc theo đúng quy định. Nghĩa vụ này được áp dụng cụ thể kể từ ngày 01/07.

Trường hợp 2 - Ký hợp đồng thử việc độc lập: Do đây chỉ là giai đoạn làm thử để doanh nghiệp đánh giá năng lực thực tế của người lao động, chưa làm phát sinh đầy đủ quyền và nghĩa vụ trong mối quan hệ lao động chính thức nên người lao động chưa thuộc diện phải đóng BHXH bắt buộc.

Quy định về việc trả thêm tiền khi không đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

Một vấn đề khác được nhiều người lao động quan tâm là trong trường hợp không đóng BHXH bắt buộc, họ có được công ty trả thêm tiền hay không. Căn cứ Khoản 3 Điều 168 Bộ luật Lao động 2019, việc xử lý khoản tiền này được phân chia thành hai trường hợp rõ rệt dựa theo bản chất hình thức ký kết:

Đối với hợp đồng lao động có chứa nội dung thử việc

Khi người lao động đang thực hiện việc thử việc nhưng được ký dưới hình thức hợp đồng lao động có thỏa thuận nội dung thử việc, họ vẫn nằm trong phạm vi điều chỉnh của Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm y tế và Luật Việc làm. Do đó, nếu người lao động không tham gia BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc thì khi chi trả tiền lương, người sử dụng lao động có trách nhiệm phải trả thêm cho họ một khoản tiền tương đương với mức đóng các loại bảo hiểm này mà đáng lẽ doanh nghiệp phải nộp theo quy định.

Đối với hình thức giao kết hợp đồng thử việc riêng biệt

Theo Khoản 2 Điều 24 Bộ luật Lao động 2019, nội dung của một hợp đồng thử việc độc lập không bao gồm các quy định hay điều khoản liên quan đến BHXH, BHYT và BHTN. Vì vậy, người sử dụng lao động hoàn toàn không có nghĩa vụ phải đóng bảo hiểm bắt buộc cho người thử việc theo diện này. Hệ quả pháp lý là người lao động làm việc theo hợp đồng thử việc riêng biệt sẽ không được nhận thêm khoản tiền tương đương phần đóng bảo hiểm mà doanh nghiệp vốn chỉ chi trả cho đối tượng là người lao động chính thức.

Tóm lại, việc tham gia BHXH trong thời gian thử việc không mang tính bắt buộc đại trà mà phụ thuộc hoàn toàn vào loại hình hợp đồng được ký kết. Quyền lợi tham gia bảo hiểm và nhận tiền thay thế bảo hiểm chỉ phát sinh khi nội dung thử việc được lồng ghép trực tiếp vào hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên. Ngược lại, nếu xác lập bằng hợp đồng thử việc riêng biệt, người lao động sẽ không thuộc đối tượng đóng bảo hiểm bắt buộc và doanh nghiệp cũng không có nghĩa vụ trả thêm tiền thay cho khoản đóng bảo hiểm. Cả người lao động và người sử dụng lao động cần lưu ý kỹ hình thức giao kết để đảm bảo thực hiện đúng pháp luật và bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.